Klasy 4-6

System nauczania na etapie klas 4 - 6

  1. Nauczanie w mieszanej wiekowo grupie około dwudziestu uczniów klas 4-6 jest prowadzone przez dwóch nauczycieli. Odbywa się ono w dwóch nurtach – indywidualnym i zespołowym (praktycznym).
  • W nurcie indywidualnym treści nauczania obejmujące m. in. ministerialną podstawę programową realizowane są metodą dialogowo-zadaniową w bezpośrednim kontakcie nauczyciela z każdym uczniem. W nurcie tym, przyswajając wiedzę, uczniowie zdobywają umiejętność korzystania z podręczników oraz innych źródeł wiedzy (encyklopedii, leksykonów, atlasów itp.). Ćwiczą się również w uważnym czytaniu, wykonywaniu prostych notatek analitycznych (fiszek), a następnie notatek zbierających i uogólniających zdobyte informacje oraz syntetycznych planów. Członkowie zespołu siedzą co prawda obok siebie, ale każdy z nich realizuje pod kierunkiem nauczyciela swój temat z poziomu swojej „klasy”. Starsi uczniowie mogą i powinni pomagać młodszym, co przy okazji mobilizuje ich do utrwalania wiedzy i umiejętności opanowanych w młodszej klasie. W tym nurcie pracy szkolnej uczestnikami „rozgrywanej” z nauczycielem symultanicznej gry dydaktycznej są poszczególni uczniowie (patrz opis metody symultanicznej stosowanej w klasach 7-8).
    • W nurcie praktycznym (zespołowym), poświęconym głównie obserwacjom, doświadczeniom i praktycznej weryfikacji treści poznanych w nurcie indywidualnym, uczniowie realizują zadania zespołowe. Najczęściej odbywa się to uproszczoną metodą projektów edukacyjnych (tzw. metoda miniprojektów), realizowanych w szkole lub podczas zajęć terenowych.

W trakcie realizacji miniprojektów uczniowie uczą się współdziałania w zespole – początkowo jako jego uczestnicy, a następnie jako coraz bardziej odpowiedzialni przełożeni swoich młodszych kolegów. W tym procesie nie tylko dzielą się oni swoją wiedzą i umiejętnościami z młodszymi kolegami, ale także uczą się kierować wspólną realizacją postawionych im lub podjętych z własnej inicjatywy zadań.

W nurcie zespołowym (praktycznym) uczestnikami rozgrywanej z nauczycielem symultanicznej gry dydaktycznej są więc nie poszczególni uczniowie, lecz zespoły uczniów, którzy wspólnie odpowiadają za jakość wykonanego zadania.

Wyżej opisane nurty mogą występować w dowolnie wybranej przez nauczyciela kolejności, mogą również przeplatać się w zależności od specyfiki realizowanych treści. Na przykład w przypadku „odkrywania” przez uczniów prawidłowości rządzących światem przyrody, zajęcia mogą rozpoczynać się od nurtu praktycznego - przeprowadzenia obserwacji, doświadczenia lub eksperymentu. Następnie wyniki tych działań mogą w trakcie pracy indywidualnej posłużyć do sformułowania wniosku lub hipotezy.

  1. Docelowo w grupie będzie pracowało 18-20 uczniów pod opieką dwóch nauczycieli. Jeżeli w roku szkolnym 2017/18 do klas 4-6 zakwalifikujemy do 12 osób, zajęcia będą prowadzone przez jednego nauczyciela. Jeżeli natomiast zakwalifikujemy 13 do max. 20 osób, zajęcia będą prowadzone przez nauczyciela wiodącego oraz – dodatkowo – nauczyciela wspomagającego.
  2. Realizując postawione sobie zadania uczeń w każdej chwili może poprosić nauczyciela o dodatkowe wyjaśnienia lub sprawdzenie prawidłowości własnego postępowania.

Nauczyciele prowadzący będą tworzyli dwuosobowe zespoły przedmiotowe. W trakcie zajęć biologicznych nauczyciela biologii będzie wspomagał nauczyciel geografii i vice versa. Analogicznie - w trakcie zajęć z języka polskiego oraz historii będą się wspomagali nawzajem nauczyciele tych przedmiotów.

  1. W opisywanym systemie nauczania zajęcia nie są poszatkowane w 45-minutowe lekcje oddzielone przerwami. Nauczyciele przychodzą do grupy na 2-3 godzinne moduły. W czasie pracy uczniowie mogą wychodzić na przerwy zgodnie z własnym rytmem pracy.
  2. Uczniowie w kręgach będą tworzyli grupy mieszane wiekowo. Są to najbardziej naturalne grupy, podobne do tych, w jakich dzieci wyrastają wśród rodzeństwa w rodzinach oraz jakie spotkają w dorosłym życiu w miejscach pracy. W każdej naturalnie dobranej grupie są osoby młodsze i starsze, różnej płci, bardziej lub mniej doświadczone i wykształcone. Dobre działanie takich grup, w tym również grup uczniów w szkole, opiera się na mądrej hierarchii, gdzie starsi i bardziej doświadczeni są przewodnikami młodszych. Dzięki temu kształcą oni swe umiejętności przywódcze oraz opiekuńczość. Z każdym kolejnym rokiem młodsi członkowie grupy w naturalny sposób dorastają do bardziej odpowiedzialnych ról. O właściwy zaczyn relacji w takich grupach dbają nauczyciele oraz pedagog.
  3. Nasz system nauczania klas 4 - 6 inspirowany jest metodą harcerską według prof. Aleksandra Kamińskiego oraz pedagogiką Marii Montessori. Z wymienionych systemów czerpiemy to, co według nas jest najwartościowsze, aby skomponować własny, skuteczny i przyjazny dla ucznia system nauczania. Oto założenia zaczerpnięte ze wspomnianych źródeł:
    • Pierwsze i najważniejsze zadanie – budowanie pozytywnej, pełnej szacunku i wspierającej relacji między nauczycielem a uczniem; jest to niezbędna podstawa warunkująca sukcesy społeczne i edukacyjne ucznia w szkole
    • Nauka w grupach mieszanych wiekowo (patrz pkt. 4)
    • Uznanie wrodzonej ciekawości ucznia oraz jego pasji i uzdolnień jako podstawy, wokół której koncentruje się proces nauczania; na podstawie rozmów z rodzicem i uczniem oraz obserwacji rozpoznamy u każdego ucznia jego mocne strony
    • Wykorzystanie skutecznych pomocy wypracowanych we wspomnianych systemach, np. zestawów pomocy do nauczania działań matematycznych na konkretach
    • Zdobywanie umiejętności szkolnych wzorowane na zdobywaniu sprawności zuchowych/harcerskich
    • Nauka samodzielności w różnych sytuacjach szkolnych oraz w trakcie zajęć pozaszkolnych – zarówno w mieście, jak i poza miastem
  4. Spiralny układ treści nauczania – uczniowie „przerabiają” treści z danego tematu trzykrotnie (w klasach 4, 5 i 6), za każdym razem na pogłębionym poziomie wiedzy i umiejętności. Dzięki temu następuje utrwalenie odkrywanych przez ucznia lub przekazywanych treści nauczania. Ponadto, uczeń bardziej zainteresowany czy szybciej przyswajający sobie treści będzie miał szansę wykonania nie tylko zadań przewidzianych dla swojego poziomu, ale też z poziomów wyższych.

 

Przykładowe treści nauczania:

Temat zajęć: Pasowy układ krajobrazów Polski

 

Treści podstawy programowej do opanowania przez ucznia na danym poziomie oznaczono kursywą, pod każdą z tych treści opisano przykładowy sposób jej realizacji.

Uczeń:

klasa 4

klasa 5

klasa 6

1. Wskazuje na mapie położenie krain geograficznych Polski

4. Przedstawia podstawowe zależności między składnikami poznawanych krajobrazów

7. Przedstawia pozytywne i negatywne zmiany w krajobrazach powstałe w wyniku działalności człowieka

·       Na podkładzie mapy konturowej formatu A0 lub A1 wykonuje z masy solnej trójwymiarowy model ukształtowania powierzchni Polski, uwzględniając pasy: pobrzeży, pojezierzy, nizin, wyżyn, kotlin i gór

·      Analizuje mapę fizyczną,  mapę użytkowania gruntów oraz mapę ruchu turystycznego; próbuje wyciągnąć wnioski dotyczące wzajemnego wpływu poszczególnych elementów danego krajobrazu

·      Z zestawu zdjęć wybiera te, które ilustrują pozytywne i negatywne zmiany w krajobrazach powstałe w wyniku działalności człowieka

2. Rozpoznaje krajobrazy Polski w opisach oraz na filmach i ilustracjach

5. Opisuje zajęcia, tradycje rodzinne i zwyczaje mieszkańców wybranych krain geograficznych Polski

8. Dokonuje oceny krajobrazu najbliższego otoczenia szkoły pod względem jego piękna oraz ładu i estetyki zagospodarowania podczas zajęć realizowanych w terenie oraz proponuje zmiany w jego zagospodarowaniu

·      Wybiera z zestawu i umieszcza na wykonanym modelu (pkt 1) zdjęcia charakterystycznych krajobrazów  przy poszczególnych pasach ukształtowania

·      Wybiera z zestawu fotografii te, które dotyczą np. Mazowsza (strój, krajobraz, budownictwo…)

·      Opisuje życie codzienne w poszczególnych regionach (tradycyjne zawody, zwyczaje, tradycje rodzinne ich mieszkańców)

·      Uczestniczy w zajęciach terenowych w okolicy szkoły, obserwując, fotografując i opisując poszczególne elementy krajobrazu; dokonuje oceny jego piękna/estetyki oraz harmonii

·      Proponuje zmiany zagospodarowania okolicy szkoły służące pięknu, estetyce i użyteczności krajobrazu

3. Przedstawia główne cechy krajobrazów Polski oraz wykazuje ich zróżnicowanie

6. Opisuje najważniejsze obiekty dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego Polski oraz wskazuje je na mapie

9. Przyjmuje postawę szacunku wobec środowiska przyrodniczego i kulturowego Polski

·      Korzystając z mapy hipsometrycznej Polski opisuje własnymi słowami charakterystyczne cechy krajobrazu poszczególnych pasów krajobrazowych Polski

·      Umieszcza na modelu z zad. 1 własnoręcznie wykonane schematyczne „ikonki” reprezentujące  najważniejsze obiekty dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego Polski

·      Po odbyciu wycieczki do Muzeum Wsi Lubelskiej podaje argumenty potwierdzające potrzebę zachowania tradycyjnego krajobrazu przyrodniczego i kulturowego Polski oraz  popularyzacji wiedzy o nim i szacunku  do niego

  1. Przy przekazywaniu wiedzy w maksymalnym stopniu będą wykorzystywane metody aktywizujące, w tym:
    • praca w grupach przy realizacji mini-projektów edukacyjnych (patrz pkt. 1)
    • obserwacje, doświadczenia, eksperymenty
    • zajęcia terenowe, wycieczki edukacyjne, zielone szkoły (szkoła posiada dwa własne busy)
    • spotkania z ciekawymi ludźmi
    • prezentacja różnych zawodów, miejsc pracy (zapraszamy Państwa do współpracy)
    • drama, scenki oraz przedstawienia umożliwiające naukę poprzez zaangażowanie emocjonalne, przeżywanie, wcielanie się w różne postaci
  2. Szkoła będzie realizowała rozszerzony w stosunku do szkół publicznych program nauczania języka angielskiego. Główny nacisk będzie położony na umiejętności komunikacyjne.

W ramach pozalekcyjnych, dodatkowo płatnych zajęć istnieje możliwość nauczania drugiego, wybranego przez rodziców języka (np. j. hiszpańskiego, niemieckiego lub francuskiego).

  1. Część treści programowych przedmiotów artystycznych, wychowania technicznego i wychowania fizycznego będą realizowane we wspólnych, całodniowych/dwudniowych blokach działań praktycznych wykonywanych co do zasady poza budynkiem szkoły. W ramach realizacji wspomnianego bloku przewidujemy m. in. opracowanie i realizację z pomocą nauczyciela przedsięwzięć typu:
    • Organizacja w okolicy szkoły marszu na orientację dla młodszych kolegów z klas 1-3
    • Organizacja warsztatów plastycznych w plenerze
    • Budowa obozowiska zuchowego/harcerskiego
    • Organizacja akcji charytatywnej mającej na celu pomoc osobie potrzebującej
    • Organizacja przedstawienia teatralnego
    • Przeprowadzenie i analiza wyników ankiety ulicznej
    • Przeprowadzenie i publikacja wywiadu ze znaną osobą itp.
  2. W klasie poza godzinami zajęć obowiązkowych będzie działała świetlica. W zależności od potrzeb świetlica będzie otwarta w godzinach 7.00 – 9.00 oraz 13.00 – 17.00. Oprócz programu zajęć opiekuńczych świetlica będzie oferowała pomoc uczniom w odrabianiu prac domowych. Zajęcia świetlicowe będą dodatkowo płatne, aby pokryć koszty pracy nauczyciela. Ich wysokość będzie zależna od liczby uczniów korzystających ze świetlicy.
  3. Część dodatkowych zajęć pozalekcyjnych szkoła zapewnia w ramach opłaty czesnego:
    • Robotyka – elementy programowania robotów Lego Mindstorm
    • Nauka pływania na basenie – w ramach WF-u (MOSiR, ul. Łabędzia)
    • Zajęcia wokalne
  4. Rodziców zapraszamy do współtworzenia szkoły – liczymy na Państwa sugestie. Państwa prośby mogą zostać zrealizowane w stopniu nieporównanie większym niż w szkołach publicznych ze względu na prywatny charakter naszej szkoły oraz niewielką liczebność uczniów zarówno w grupach edukacyjnych, jak i w całej szkole. Szkoła zastrzega sobie jednak prawo do podejmowania ostatecznych decyzji dotyczących wszelkich aspektów jej funkcjonowania.
  5. Za dodatkową opłatą istnieje możliwość zorganizowania dowolnych, zaproponowanych przez Państwa zajęć dodatkowych, pod warunkiem znalezienia kompetentnej osoby z dobrymi referencjami do ich prowadzenia.
  6. Posiłki w postaci cateringu będzie zapewniała firma zewnętrzna. Zakres korzystania z nich będzie zależał od Państwa indywidualnych decyzji.